Klantenvertellen  Webwinkelkeur


8f058bb96816e929cc315a31a87c3be4.jpg
Algemeen
Geplaatst op 22 december 2015 om 10:52

Duitse U-boot in Chicago


Reportage - Duitse U-boot in Chicago

De rij is lang om de onderzeeër te bekijken. Elke 10 minuten schuifelt een nieuwe groep de fraai gerestaureerde boot in. Wij schuifelen mee en luisteren naar onze gids Megan, die in rap tempo de geschiedenis van de ‘Unterseeboot’ vertelt. Veel ruimte is er niet. Mensen met claustrofobie wordt aangeraden buiten te blijven.

Kijkje in de achterste, kleine, torpedo/lanceer-ruimte. De matrozen sliepen pal naast de torpedo's. Foto: Bert Wieringa
Groepsfoto van de bemanning van de U-505. Foto: Bert Wieringa
Duikboot-veteraan John Connon uit Chicago. Foto: Bert Wieringa
 

Als we in het commandocentrum zijn bijeengedreven worden de lichten gedimd en klinken uit de luidsprekers Duitse stemmen die ‘Achtung! Torpedo los!’ roepen. Iets later het geluid van ontploffende dieptebommen waarmee ‘wij’ worden aangevallen. Het licht gaat weer aan en we werpen een blik in de voorste lanceerruimte waar twee torpedo’s dominant in het midden liggen, geflankeerd door 16 bedden, want de matrozen sliepen in dezelfde ruimte. Eenmaal weer buiten kunnen we in ons eigen tempo de rest van de expositie bekijken.

Het museum is erin geslaagd een goed beeld te schetsen van de oorlogssituatie waarbij geallieerde konvooien onverhoeds werden aangevallen door Duitse U-boten. Ook het dagelijks leven aan boord wordt belicht. Dat gebeurt aan de hand van persoonlijke spullen die in de boot werden gevonden. De mannen rookten wat af, getuige een Nederlands doosje ‘Molen’ lucifers en sigaretten van het Duitse oorlogsmerk ‘Jan Maat’, de bijnaam van een Duitse matroos.

Geen pretje

„De lucht was bedompt, airconditioning hadden ze niet en als ze boven water voeren staken ze gauw een sigaret op om de stank van binnen te verdrijven. De bemanning zat als sardientjes in een blik”, vertelt duikbootveteraan John Connon (65), die zelf tijdens de ‘koude oorlog’ diende op een Amerikaanse atoomonderzeeër. „Het leven in een Duitse duikboot was geen pretje. De stabiliteit was niet al te best en even een tukkie doen in je ‘eigen bed’ ook niet want de 58 bemanningsleden hadden maar de beschikking over 20 bedden. Zij moesten die bedden delen met diegenen die ‘dienst’ draaiden en op wacht stonden.”

Het ‘jachtterrein’ van de U-505 besloeg het zuidelijk deel van de Atlantische Oceaan en het Caribisch gebied. In totaal acht schepen werden door de Duitse U-boot getorpedeerd. Eén daarvan was het Nederlandse stoomschip ‘Alphacca’ dat op 4 april 1942 voor de Afrikaanse Westkust nabij Liberia tot zinken werd gebracht. Van de 67 opvarenden kwamen er 15 om.

Overgave

Het maritieme lot van de U-505 werd op 4 juni 1944 bezegeld toen de onderzeeër door de Amerikaanse marine met dieptebommen werd bestookt en de Duitsers zich moesten overgeven. De aanval vond plaats in de buurt van de Kaapverdische eilanden waar de duikboot als een echte sluipmoordenaar op de loer lag om vrachtschepen te torpederen.

Toen de bemanning het schip verliet hadden ze alle kranen opengedraaid om te voorkomen dat hun boot in handen van de vijand viel, maar dat mislukte door snel ingrijpen van een Amerikaanse enter-ploeg die de kranen weer dichtdraaide en het zinkende schip drijvend hield.

De onderzeeboot werd leeggepompt en op sleeptouw genomen naar Bermuda. Er werd geen ruchtbaarheid aan gegeven om de Duitsers niets te laten merken van de verovering van hun boot en bovenal van de ‘Enigma’ code-boeken die in de U-505 werden gevonden waardoor de geallieerden de Duitse codes konden ‘breken’. De onderzeeër gaf nog meer strategische geheimen prijs. Militaire experts waren vooral in hun nopjes met de vondst van twee – voor die tijd hypermoderne - akoestische torpedo’s die in het ruim lagen.

Sloop

De 58 bemanningsleden kwamen in Louisiana in een krijgsgevangenkamp terecht. Hun boot werd van top tot teen bestudeerd door ingenieurs en onderzeebootexperts. Na de oorlog kwam de U-505 in een hoekje van een marinewerf in Portsmouth (Virginia) te liggen. Rijp voor de sloop. Het lag in de bedoeling hem nog een tijdje in te zetten als ‘doel’ voor torpedo-oefeningen.

Op het laatste moment werd dat plan afgeblazen toen MSI zich als nieuwe ‘bestemming’ meldde. „Die Duitse onderzeeër kwam voor ons als een geschenk uit de hemel. We waren al een tijdje op zoek naar een duikboot. Met zijn geavanceerde techniek paste hij perfect in onze collectie”, aldus de toenmalige museumvoorzitter Lenox Lohr.

Laatste reis

Medio 1955 begon de U 505 aan zijn laatste reis, van Portsmouth aan de Amerikaanse Oostkust helemaal via de ‘Great Lakes’ (Lake Michigan) naar Chicago. Een monstertocht waarvoor de bevolking van Chicago 250.000 dollar had ingezameld en die grote belangstelling trok. De boot kwam buiten op het museumterrein te liggen. Een grondige restauratie bleek nodig. Tijdens die tien jaar in de haven was hij zwaar verwaarloosd. Bovendien waren allerlei onderdelen als dieptemeters en dergelijke eruit gesloopt. Zelfs de periscoop was verdwenen. Die kwam later boven water en bleek in een Marine laboratorium in Californië te zijn. Dezelfde Duitse werf in Hamburg, die de U-505 in 1941 had gebouwd, was bereid de missing parts ‘gratis’ te leveren. Dat gold ook voor andere Duitse leveranciers die graag wilden laten zien dat Duitse techniek superieur was… Miljoenen Amerikanen vergapen zich sindsdien aan het ‘zeemonster’.

Vijftig jaar later verhuisde de boot opnieuw. Hij begon zo erg te roesten dat ’ie naar binnen moest. Om hem verder voor de toekomst te bewaren, werd er naast het museum een complete ondergrondse vleugel gecreëerd waar de 1100 ton wegende duikboot in 2004 in werd getakeld.

Meer in ons nieuws